MottAAV Kolluk Kuvvetleri personeli, görev yaptığı süre boyunca kurumun itibarını ve kamu düzenini temsil etmektedir. Bu sebeple tüm personel, rol bütünlüğünü korumak ve gerçekçi kolluk kuvveti standartlarına uygun hareket etmekle yükümlüdür.
Görev esnasında rol akışını bozacak, olayların ciddiyetini düşürecek, troll amaçlı veya yalnızca eğlence odaklı davranışlar sergilemek yasaktır. Personelin gerçekleştirdiği her eylem, içinde bulunduğu rolün gerçekçiliğine katkı sağlamalıdır.
Kanıtlı ihlallerde olayın niteliğine göre sözlü uyarı, idari yaptırım veya whitelist işlemleri uygulanabilir.
PROTOKOL 02
Departman Üyeliğinin Sonlandırılması
Disiplin kurallarını ihlal eden, görev sorumluluklarını yerine getirmeyen veya kurum kültürüne zarar verdiği tespit edilen personelin görevine son verme yetkisine sahiptir.
Departmandan çıkarılan personelin karakteri, kolluk kuvvetleri kariyerini kalıcı olarak sonlandırmış kabul edilir. Bu durumun rol içi sonuçları departman yönetimi tarafından belirlenir.
PROTOKOL 03
Personel Görünüm ve Bakım Standartları
Kolluk kuvvetleri personeli görev sırasında düzenli, profesyonel ve kurumsal görünüme sahip olmak zorundadır.
Saç, sakal ve bıyık kullanımı serbest olmakla birlikte bakımsız, aşırı dikkat çekici veya kurum ciddiyetini zedeleyecek görünümlere izin verilmez.
Görev kıyafetleri eksiksiz kullanılmalı, personel her zaman kurumsal görünümünü korumalıdır.
PROTOKOL 04
Dövme ve Vücut Görünümü Düzenlemesi
Kolluk kuvvetlerinin kamuya açık yapısı sebebiyle personelin görünümünde belirli standartlar uygulanır.
Yüz, boyun, ense ve parmak bölgelerinde bulunan dövmeler görev standartlarına aykırı kabul edilir.
Kollarda bulunan dövmeler belirlenen sınırları aştığında personel, kurum tarafından belirlenen uzun kollu üniforma veya uygun kolluk ekipmanını kullanmakla yükümlüdür.
Toplumu ayrıştırıcı, siyasi propaganda içeren, nefret söylemi barındıran veya müstehcen içerikli dövmeler hiçbir koşulda kabul edilmez.
PROTOKOL 05
Kurumsal İtibarın Korunması
Her personel, görevde veya görev dışında bulunduğu süre boyunca kurumun itibarını zedeleyecek davranışlardan kaçınmalıdır.
Vatandaşların önünde kolluk kuvvetlerini küçük düşürücü hareketlerde bulunmak, kurumun güvenilirliğine zarar verecek söylemler kullanmak veya mesleğin ciddiyetiyle bağdaşmayan davranışlar sergilemek disiplin ihlali olarak değerlendirilir.
Görev sırasında şüphelilerle aşırı samimi ilişki kurulması, tarafsızlık ilkesini zedeleyeceğinden dolayı uygun görülmez.
PROTOKOL 06
Kurum İçi Saygı ve Temsil
Personel; görev arkadaşlarına, amirlerine ve bağlı bulunduğu kuruma karşı saygılı davranmak zorundadır.
Kurum içi anlaşmazlıkların kamuya açık alanlarda tartışılması, personelin birbirini küçük düşürmesi veya kurum yönetiminin vatandaşlar önünde eleştirilmesi disiplin suçu kapsamında değerlendirilir.
Kurumsal sorunlar yalnızca belirlenen iç iletişim kanalları üzerinden iletilmelidir.
PROTOKOL 07
Sivil Faaliyetler ve Kimlik Kullanımı
Kolluk kuvvetleri personeli, görevini gizleyerek avantaj elde etmeye yönelik faaliyetlerde bulunamaz.
Sivil görev yapan özel birimler, gerekli durumlarda kolluk kuvveti mensubu olduklarını gösterebilecek ekipmanları yanında bulundurmak zorundadır.
Görev kimliğinin tamamen gizlenmesi veya personelin kendisini sıradan bir vatandaş gibi tanıtması uygun değildir.
PROTOKOL 08
Görev Dışı Yetki Kullanımı
Görev dışı statüde bulunan personel, kolluk kuvvetlerine ait yetkileri kişisel çıkarları doğrultusunda kullanamaz.
Rozet, resmi kimlik, kurum bağlantıları veya görev kaynaklı ayrıcalıklar; kişisel anlaşmazlıklarda, ticari ilişkilerde veya sivil olaylarda avantaj sağlamak amacıyla kullanılamaz.
Görev dışındaki personel, diğer vatandaşlarla aynı hukuki statüye sahiptir.
PROTOKOL 10
Kurumsal Araçların Kullanım Esasları
Departmana tahsis edilen tüm araçlar yalnızca resmi kolluk faaliyetlerinde kullanılabilir. Personel, görev aracıyla kişisel ihtiyaçlarını karşılayamaz, alışveriş yapamaz veya rol dışı amaçlarla şehir içerisinde dolaşamaz.
Görev aracı kullanılırken aracın güvenliği, temizliği ve operasyonel durumu sürücü personelin sorumluluğundadır. Araçta meydana gelen ihmal kaynaklı hasarlar idari değerlendirmeye alınabilir.
Görev sonunda araçlar uygun garaj alanına eksiksiz şekilde teslim edilmelidir.
PROTOKOL 11
Kurumsal Ekipmanların Korunması
Personel, zimmetine verilen silah, mühimmat, telsiz, kelepçe, çelik yelek ve diğer tüm ekipmanlardan şahsen sorumludur.
Departmana ait ekipmanların kaybedilmesi, bilinçli şekilde hasar görmesi veya üçüncü kişilere kullandırılması ağır disiplin ihlali olarak değerlendirilir.
Görev bitiminde ihtiyaç fazlası ekipmanlar ilgili depolara teslim edilmelidir.
PROTOKOL 12
Cephanelik ve Delil Deposu Güvenliği
Cephanelik ile delil depoları yalnızca yetkili personelin erişimine açıktır.
Bu alanlardan alınan hiçbir ekipman, delil veya mühimmat kişisel kullanım amacıyla muhafaza edilemez ya da sivil hayatta kullanılamaz.
Deliller üzerinde izinsiz işlem yapılması, değiştirilmesi veya kaybolmasına sebebiyet verilmesi kurum güvenliğine karşı işlenmiş ağır ihlal sayılır.
PROTOKOL 13
Kurumsal Malzemenin Üçüncü Kişilere Devri
Departmana ait hiçbir ekipman, mühimmat, araç veya resmi belge sivillere ya da yetkisiz personele teslim edilemez.
Görev kolaylığı sağlamak amacıyla dahi olsa kurum envanterinin üçüncü kişiler tarafından kullanılması yasaktır.
Bu tür ihlaller personelin güvenilirliğini doğrudan etkileyen disiplin suçları arasında değerlendirilir.
PROTOKOL 14
Görev Başlangıcı Kontrolleri
Devriyeye çıkmadan önce her personel;
Kişisel ekipmanını,
Silah ve mühimmatını,
Telsiz bağlantısını,
Araç durumunu,
MDT erişimini
kontrol etmekle yükümlüdür.
Eksik ekipmanla göreve başlanması operasyon güvenliğini riske atacağından kabul edilmez.
PROTOKOL 15
Devriye Hazırlık Prosedürü
Devriye ekibi görev başlangıcında görev dağılımını kendi arasında netleştirmelidir.
Araç sürücüsü, araç içi iletişim, olay raporlaması ve güvenlik sorumlulukları ekip içerisinde belirlenmeden aktif devriyeye başlanmamalıdır.
Bu uygulama olay anındaki koordinasyonu artırmayı amaçlamaktadır.
PROTOKOL 16
Acil Durum Kodlarının Kullanımı
Kod 2 ve Kod 3 yalnızca görevin gerektirdiği durumlarda kullanılabilir.
Siren ve ışıklı uyarı sistemlerinin amacı personelin trafik avantajı elde etmesi değil, acil müdahale gerektiren olaylara güvenli şekilde ulaşmasını sağlamaktır.
Keyfi Kod 3 kullanımı hem trafik güvenliğini hem de kurum disiplinini olumsuz etkiler.
PROTOKOL 17
Acil Müdahale Önceliği
Yüksek öncelikli ihbarlara intikal eden ekipler olay yerine mümkün olan en güvenli güzergâhı tercih etmelidir.
Olay yerine yaklaşırken çevrede bulunan sivil araçların ve yayaların güvenliği gözetilmeli, gereksiz risk oluşturacak manevralardan kaçınılmalıdır.
Operasyon başarısı kadar kamu güvenliği de önceliklidir.
PROTOKOL 18
Trafik Kurallarına Uyum
Görev sırasında personel trafik kurallarına uymakla yükümlüdür.
Acil durum bulunmadığı sürece;
hız limitleri,
kırmızı ışıklar,
şerit kuralları,
yaya geçitleri
dikkate alınmalıdır.
Kolluk kuvvetleri, vatandaşlara örnek olacak şekilde araç kullanmalıdır.
PROTOKOL 19
Devriye Hız Politikası
Normal devriye faaliyetleri sırasında araç hızı şehir güvenliğini tehlikeye atmayacak seviyede tutulmalıdır.
Görev gereği acil müdahale bulunmadığı sürece yüksek hızla seyretmek yasaktır.
Belirlenen devriye hız sınırlarının aşılması yalnızca operasyonel zorunluluk halinde kabul edilir.
PROTOKOL 20
Görev Süresince Profesyonel Davranış
Devriye sırasında personel;
kumar,
bahis,
uygunsuz eğlence faaliyetleri,
kurum ciddiyetini zedeleyecek davranışlar
içerisinde bulunamaz.
Personel, görev süresi boyunca dikkatini görevinden uzaklaştıracak faaliyetlerden kaçınmalı ve her an göreve müdahale edebilecek hazır durumda bulunmalıdır.
PROTOKOL 21
Devriye Süresince Mola Düzeni
Görev sırasında personelin kısa süreli dinlenme ve yemek molası vermesi doğal bir ihtiyaçtır. Ancak bu molalar, hizmet sürekliliğini aksatmayacak şekilde planlanmalıdır.
Bir devriye ekibi, aktif çağrı bulunmadığı durumlarda amir veya Dispatch bilgisi dâhilinde kısa süreli mola verebilir. Mola süresi makul sınırlar içerisinde tutulmalı ve ihtiyaç halinde ekip derhal göreve dönebilecek durumda olmalıdır.
Görev yoğunluğunun arttığı zamanlarda mola hakkı ikinci planda değerlendirilir.
PROTOKOL 22
Vatandaşlarla İletişim Standardı
Kolluk kuvveti personeli, görev sırasında karşılaştığı her vatandaşa tarafsız, saygılı ve profesyonel bir üslupla yaklaşmalıdır.
Kişinin suç şüphesi altında olması, kaba veya saldırgan tavırlar sergilemesi memura hakaret etme ya da küçük düşürücü ifadeler kullanma hakkı vermez.
Hitap şekli mümkün olduğunca resmi olmalı; "Beyefendi", "Hanımefendi", "Sayın Vatandaş" gibi ifadeler tercih edilmelidir.
PROTOKOL 23
Tarafsızlık İlkesi
Her personel görevini kişisel düşüncelerinden bağımsız olarak yerine getirmekle yükümlüdür.
Irk, cinsiyet, sosyal statü, meslek, arkadaşlık ilişkisi veya kişisel husumet hiçbir kolluk işleminde belirleyici unsur olamaz.
Tüm vatandaşlara eşit mesafede yaklaşılması, departmanın güvenilirliğinin temel şartlarından biridir.
PROTOKOL 24
İşlem Sebebinin Bildirilmesi
Bir kişi durdurulduğunda, kimlik kontrolüne tabi tutulduğunda veya hakkında herhangi bir kolluk işlemi başlatıldığında mümkün olan ilk fırsatta işlemin gerekçesi açıklanmalıdır.
Personel, güvenlik riski oluşturmadığı sürece vatandaşın neden işlem gördüğünü anlayabileceği açık ve net bir bilgilendirme yapmakla yükümlüdür.
Bu uygulama hem hukuki şeffaflığı hem de vatandaş ile kolluk arasındaki güveni artırmayı amaçlamaktadır.
PROTOKOL 25
Kimlik Bilgilerinin Paylaşılması
Vatandaşın talep etmesi halinde görevli personel;
Adını,
Soyadını,
Rozet numarasını,
Görev kodunu veya çağrı işaretini
paylaşmalıdır.
Operasyon güvenliğini tehlikeye atacak özel bilgiler veya kurum içi gizli bilgiler hiçbir koşulda açıklanamaz.
PROTOKOL 25
Kimlik Bilgilerinin Paylaşılması
Vatandaşın talep etmesi halinde görevli personel;
Adını,
Soyadını,
Rozet numarasını,
Görev kodunu veya çağrı işaretini
paylaşmalıdır.
Operasyon güvenliğini tehlikeye atacak özel bilgiler veya kurum içi gizli bilgiler hiçbir koşulda açıklanamaz.
PROTOKOL 26
Amir Talebi Prosedürü
İşlem gören vatandaşın görevli memurun uyguladığı işlem hakkında amir ile görüşmek istemesi halinde durum mümkün olan ilk fırsatta değerlendirilmelidir.
Operasyon güvenliğini riske atmayan olaylarda uygun rütbeli bir personel olay yerine yönlendirilir.
Amir talebi, mevcut işlemin durdurulacağı anlamına gelmez. Güvenlik tedbirleri uygulanmaya devam edilir.
PROTOKOL 27
Kişisel Eşyalara Müdahale
Kolluk kuvvetleri, vatandaşların kişisel eşyalarına yalnızca hukuki dayanak bulunan durumlarda müdahale edebilir.
Telefon, tablet, bilgisayar veya benzeri kişisel eşyalar yalnızca soruşturma kapsamında gerekli görülmesi halinde muhafaza altına alınabilir.
Kişisel merak, cezalandırma amacı veya rol kolaylığı sağlamak için eşyalara el konulamaz.
PROTOKOL 28
Meslek Etiği ve Davranış Kuralları
Görev sırasında kurum ciddiyetini zedeleyen davranışlardan kaçınılmalıdır.
Personel;
gereksiz tartışmalara girmemeli,
vatandaşları kışkırtmamalı,
görev yetkisini korkutma aracı olarak kullanmamalı,
üniformanın temsil ettiği sorumluluğu her zaman gözetmelidir.
Meslek etiği yalnızca kurallara uymayı değil, kamu güvenini koruyacak şekilde davranmayı da kapsar.
PROTOKOL 29
Telsiz Disiplini
Departman telsizi yalnızca görev iletişimi amacıyla kullanılmalıdır.
Telsiz üzerinden;
gereksiz sohbet,
mizah amaçlı konuşmalar,
bağırarak iletişim kurma,
hakaret,
küfür,
alaycı ifadeler
yasaktır.
Her personel kısa, anlaşılır ve standart telsiz terminolojisini kullanmalıdır.
Yoğun operasyonlarda yalnızca operasyonla ilgili bilgiler paylaşılmalıdır.
PROTOKOL 30
Görev Sırasında Temsil Sorumluluğu
Kolluk kuvvetleri personeli görev yaptığı her an yalnızca kendisini değil, bağlı bulunduğu kurumu da temsil eder.
Vatandaşların güvenini sarsacak davranışlar, kamu otoritesini zayıflatacak söylemler veya kurumun itibarını olumsuz etkileyecek hareketler disiplin ihlali olarak değerlendirilir.
Personel, görev süresi boyunca profesyonellikten ödün vermemeli; davranışlarıyla adalet, tarafsızlık ve güven ilkelerini yansıtmalıdır.
PROTOKOL 31
Güç Kullanımının Temel İlkesi
Kolluk kuvveti personeli, görevini yerine getirirken güç kullanımını yalnızca gerekli olduğu ölçüde ve hukuki sınırlar
içerisinde uygulamalıdır.
Her olay kendi koşulları içerisinde değerlendirilmeli; kullanılacak güç seviyesi, karşı tarafın oluşturduğu tehditle orantılı
olmalıdır.
Güç kullanımı hiçbir zaman cezalandırma veya öfke gösterme amacı taşıyamaz. Amaç yalnızca tehdidi sonlandırmak,
kamu düzenini sağlamak ve can güvenliğini korumaktır.
PROTOKOL 32
Orantılılık İlkesi
Uygulanacak müdahale seviyesi, şüphelinin davranışıyla doğrudan orantılı olmalıdır.
Pasif direniş gösteren bir kişiye ölümcül güç uygulanamayacağı gibi, ölümcül tehdit oluşturan bir saldırgana karşı yetersiz
müdahalede bulunmak da görev ihmali sayılabilir.
Personel, olayın her aşamasında kullandığı gücün gerekli ve ölçülü olduğundan emin olmalıdır.
PROTOKOL 33
Kuvvet Kullanım Basamakları
Müdahale mümkün olduğu sürece aşağıdaki sıra gözetilerek ilerlemelidir:
1.Memurun görünürlüğü ve varlığı
2.Sözlü yönlendirme ve uyarı
3.Fiziksel kontrol teknikleri
4.Daha az öldürücü ekipmanların kullanımı (Taser, Baton vb.)
5.Ölümcül güç kullanımı
Olayın niteliği gerektiriyorsa ara basamaklar atlanabilir. Ancak bu durum, tehdidin seviyesiyle gerekçelendirilebilmelidir.
PROTOKOL 34
Sözlü Uyarı Yükümlülüğü
Şüpheliye güvenliğin elverdiği durumlarda açık ve anlaşılır komut verilmelidir. Örnek komutlar:
• "Polis! Ellerini kaldır."
• "Olduğun yerde kal."
• "Silahını bırak."
Şüpheli verilen talimatlara uyduğu sürece gereksiz fiziksel müdahaleden kaçınılmalıdır.
PROTOKOL 35
Fiziksel Müdahale Kuralları
Fiziksel güç kullanımı yalnızca kontrol altına alma amacı taşır.
Yere yatırılmış, kelepçelenmiş veya etkisiz hale getirilmiş kişiye gereksiz kuvvet uygulanması kesinlikle yasaktır.
Personel, müdahale sırasında kişinin sağlık durumunu da gözetmek zorundadır.
PROTOKOL 36
Daha Az Öldürücü Ekipmanların Kullanımı
Taser, cop, biber gazı veya benzeri ekipmanlar; ölümcül güç gerektirmeyen ancak fiziksel müdahalenin yetersiz kaldığı
durumlarda kullanılmalıdır.
Bu ekipmanların amacı kişiyi cezalandırmak değil, geçici olarak etkisiz hale getirerek güvenli gözaltı sağlamaktır.
Aynı kişiye art arda ve gereksiz şekilde bu ekipmanların uygulanması disiplin ihlali olarak değerlendirilir.
PROTOKOL 37
Ölümcül Güç Kullanımı
Ateşli silah kullanımı, yalnızca personelin veya üçüncü kişilerin yaşamını doğrudan tehdit eden durumlarda son çare
olarak değerlendirilmelidir.
Silah kullanmadan önce mümkünse sözlü uyarı yapılmalı, güvenliğin izin verdiği ölçüde çatışma önlenmeye çalışılmalıdır.
Ölümcül güç kullanımı sonrasında olay derhal raporlanmalı ve gerekli soruşturma süreci başlatılmalıdır.
PROTOKOL 38
Ateş Açma Yetkisi
Aşağıdaki durumlarda ateşli silah kullanımı değerlendirilebilir:
• Memura veya sivillere yönelik ölümcül saldırı.
• Ateşli silahla aktif tehdit oluşturan şüpheli.
• Rehine hayatını ciddi şekilde tehlikeye atan saldırgan.
• Başka yöntemlerle durdurulması mümkün olmayan ölümcül saldırı.
Kaçan her şüpheliye ateş edilmesi uygun değildir. Ateş açma kararı, tehdidin seviyesi esas alınarak verilmelidir.
PROTOKOL 39
Müdahale Sonrası İlk Yardım Yükümlülüğü
Müdahale sonucunda yaralanan kişiler güvenlik sağlandıktan sonra mümkün olan en kısa sürede tıbbi yardım almalıdır.
Personel, sağlık ekiplerinin olay yerine güvenli şekilde ulaşmasını sağlamalı ve yaralı kişinin hayati tehlikesini artıracak
ihmallerden kaçınmalıdır.
Kolluk kuvvetinin görevi yalnızca tehdidi sonlandırmak değil, olay sonrası yaşam hakkını da korumaktır.
PROTOKOL 40
Güç Kullanımının Raporlanması
Fiziksel müdahale, Taser kullanımı, ateşli silah kullanımı veya ciddi yaralanmayla sonuçlanan her olay resmi rapora
bağlanmalıdır. Raporda en az şu bilgiler yer almalıdır:
• Müdahalenin nedeni ve olayın gelişim süreci,
• Kullanılan kuvvet seviyesi ve verilen sözlü uyarılar,
• Yaralanan kişiler, tanık veya kamera kayıtları,
• Görevli personelin beyanı.
Not: Eksik veya gerçeğe aykırı rapor düzenlenmesi ağır disiplin ihlali olarak değerlendirilir.
PROTOKOL 41
Trafik Durdurma Yetkisi
Kolluk kuvveti personeli, trafik kurallarının ihlal edildiğine dair makul şüphe oluşması veya bir soruşturma kapsamında
gerekli görülmesi halinde aracı durdurma yetkisine sahiptir.
Hiçbir araç, kişisel merak veya gerekçesiz denetim amacıyla durdurulamaz. Başlatılan her trafik durdurma işlemi hukuki ve
rol içi bir sebebe dayanmalıdır.
PROTOKOL 42
Trafik Durdurma Öncesi Değerlendirme
Araç durdurulmadan önce personel; trafik yoğunluğunu, çevredeki sivilleri, yol güvenliğini, aracın hareketlerini ve olası
kaçış riskini değerlendirmelidir.
Uygun olmayan bölgelerde durdurma yerine, sürücünün güvenli bir noktaya yönlendirilmesi tercih edilmelidir.
PROTOKOL 43
Durdurma Talimatının Verilmesi
Sürücüye durması gerektiği açık ve anlaşılır şekilde bildirilmelidir. Işıklı uyarı sistemleri, siren ve araç megafonu
